Yeni bir tedarikçiyle çalışmadan önce iyice bakın
Yeni tedarikçiler, şirketlere çoğu zaman yeni fırsatlar, daha iyi alım koşulları ya da yeni pazarlara açılma imkânı sunar. Yine de sözleşme imzalamadan veya ödeme yapmadan önce yeni bir iş ilişkisini dikkatle incelemek gerekir.
Risklerin çoğu tek başına göze batan bir sorundan değil, ilk bakışta fark edilmeyen birkaç etkenin bir araya gelmesinden doğar. Sistemli bir değerlendirme, olası uyarı işaretlerini erken görmenize ve doğru yorumlamanıza yardımcı olur.
Şirket bilgilerinde şeffaflık eksikliği
En sık görülen risklerden biri, şirketle ilgili önemli bilgilerin zor doğrulanmasıdır. Eksik firma bilgileri, kim olduğu belli olmayan muhataplar ya da farklı platformlarda birbirini tutmayan bilgiler, daha derin bir incelemenin gerektiğine işaret edebilir. Firma bilgilerini kendiniz nasıl sorgulayabileceğinizi Türk sicillerinden firma bilgisi sorgulama rehberimizde anlatıyoruz.
Uzun vadeli bir iş birliğine başlamadan önce, elinizdeki bilgilerin tutarlı ve akla yatkın olup olmadığını kontrol edin. Şirket ne kadar şeffafsa, tarafsız bir değerlendirme yapmak da o kadar kolaylaşır.
Olağan dışı fiyat teklifleri
Piyasa fiyatlarından belirgin şekilde ayrılan tekliflere özellikle dikkat edin. Çok düşük bir fiyat ilk bakışta cazip görünür; ama maliyet hesabı, hizmetin kapsamı ya da teslimat kapasitesi konusunda soru işaretleri doğurabilir.
Fiyatın nasıl oluştuğuna dikkatle bakmak, gerçekçi olmayan beklentileri ve ileride çıkabilecek sorunları erkenden görmenizi sağlar.
Ödeme koşullarındaki riskler
Ödeme koşulları her iş ilişkisinde önemlidir. Yüksek avans talepleri, kısa ödeme vadeleri ya da banka hesap bilgilerinin sık sık değişmesi dikkatle incelenmelidir.
Bu, kendiliğinden bir sorun olduğu anlamına gelmez. Ancak sağlıklı bir değerlendirme için bu tür işaretleri diğer bilgilerle birlikte ele almak gerekir.
Belirsiz sözleşmeler ve hizmet tanımları
Yanlış anlaşılmalar çoğu zaman hizmetler, teslim tarihleri ya da sorumluluklar net tanımlanmadığında ortaya çıkar. Belgeler ne kadar belirsizse, ileride anlaşmazlık yaşanma riski de o kadar büyür.
Bu yüzden teklifleri, sözleşmeleri ve proje tanımlarını, bağlayıcı bir taahhütte bulunmadan önce dikkatle inceleyin.
Zaman baskısı ve aceleyle verilen kararlar
Sık görülen bir başka uyarı işareti de aşırı zaman baskısıdır. Sizden çok kısa sürede karar vermeniz isteniyorsa ya da önemli bilgiler ancak defalarca sorduktan sonra geliyorsa, özellikle dikkatli olun.
Güvenilir iş ilişkileri genellikle doğrulanabilir bilgilere ve her şeyi dikkatle incelemeye yetecek zamana dayanır.
İletişim tarzı da bir işarettir
Karşı tarafın nasıl iletişim kurduğu da önemli ipuçları verir. Birbiriyle çelişen ifadeler, sık değişen muhataplar ya da somut sorulara verilen eksik yanıtlar, bazı konuların netleştirilmesi gerektiğini gösterebilir.
Profesyonel iletişim şeffaf, anlaşılır ve güvenilirdir.
Tedarikçiyi sistemli biçimde kontrol etmek neden mantıklıdır?
Sipariş hacmi ya da iş birliğinin önemi ne kadar büyükse, sistemli bir inceleme de o kadar önem kazanır. Tedarikçi kontrolü; açık soruları ortaya çıkarmaya, riskleri daha iyi anlamaya ve kararınızı sağlam bir zemine oturtmaya yardımcı olur.
Özellikle uluslararası iş ilişkilerinde sistemli bir analiz, bilgileri tarafsız biçimde değerlendirmenizi ve olası belirsizlikleri erken fark etmenizi sağlar.
Sonuç
Yeni bir tedarikçiyi yalnızca fiyat teklifine ya da ilk görüşmelere bakarak değerlendirmeyin. Şirket bilgilerini, iletişimi, sözleşme belgelerini ve ödeme koşullarını dikkatle incelemek, riskleri doğru yorumlamanıza ve kararınızı sağlam bilgilere dayandırmanıza yardımcı olur.
Olası uyarı işaretlerine erken bakmak, şirketlerin ticari riskleri en aza indirmesine ve güvenilir bir netliğe kavuşmasına yardımcı olur.
Gümrük Birliği ve A.TR: Yeni tedarikçilerde hafife alınan bir risk
AB ile Türkiye arasında 1995’ten bu yana Gümrük Birliği var. Gümrük Birliği sanayi ürünlerini ve işlenmiş tarım ürünlerini kapsar. Temel tarım ürünleri ile kömür ve çelik ürünleri kapsam dışındadır; bunlar için ayrı kurallar geçerlidir.
Sanayi mallarını gümrüksüz ithal edebilmek için tedarikçiler A.TR Dolaşım Belgesi kullanır. Bu belge yalnızca mal AB’de veya Türkiye’de serbest dolaşımdaysa kullanılabilir. Belgeyi ihracatçı düzenler, gümrük idaresi inceleyip onaylar. Yeni tedarikçiler bu süreçleri her zaman iyi bilmez. Hatalar da çoğu zaman ancak ithalat sırasında ortaya çıkar.
İlk siparişten önce şunları netleştirin:
- Mal türü: Ürününüz Gümrük Birliği kapsamına giriyor mu? Tarım veya çelik ürünlerinde A.TR bir işe yaramaz.
- Sözleşme: A.TR’yi kimin temin edeceğini ve ne zamana kadar hazır olması gerektiğini sözleşmeye yazın. Sonradan düzenlenmesi yalnızca istisnai durumlarda mümkündür – buna güvenmeyin.
- Süre: A.TR dört ay içinde ibraz edilmelidir.
- Gerçeklik: Türkiye’den elektronik olarak düzenlenen A.TR belgelerinde bir QR kod ve belgenin gerçekliğini kontrol etmek için bir bağlantı bulunmalıdır. Bu bağlantının Türk gümrük idaresinin resmî bir sayfasına gidip gitmediğini kontrol edin.
- Deneyim: AB’ye daha önce yapılan sevkiyatları sorun. İhracat deneyimi olan bir tedarikçi süreci size anlatabilir.
Geçerli bir A.TR yoksa gümrük vergisi muafiyeti de olmaz. Bu da maliyet hesabınızı değiştirebilir. Ayrıntıları bağlı olduğunuz IHK (Alman Sanayi ve Ticaret Odası) ya da gümrük müşavirinizle netleştirin.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu, Access2Markets: AB–Türkiye Gümrük Birliği (Zollunion EU–Türkei)
- IHK Ostthüringen zu Gera: A.TR Dolaşım Belgesi (Warenverkehrsbescheinigung A.TR)
Yeni bir tedarikçinin gerçekten üretim ve ihracat yapıp yapmadığını Türkei Partner Check, Türkiye’de tedarikçi kontrolü kapsamında inceler.
İlgili hizmetler
- Tedarikçi Kontrolü
- İş Ortağı Kontrolü Plus
- Due Diligence Türkiye (kapsamlı şirket incelemesi)
- Yerinde Doğrulama Türkiye
Türkiye’deki bir iş ortağını, tedarikçiyi veya projeyi kontrol ettirmek mi istiyorsunuz?
Durumunuzu bize anlatın. Talebinizi bizzat, gizlilik içinde ve özenle ele alıyoruz.
