Türkiye, şirketlere, yatırımcılara ve girişimcilere pek çok sektörde ve pazarda cazip fırsatlar sunuyor. Ancak her yatırım kararı özenle hazırlanmalıdır – özellikle de büyük tutarlar, uzun vadeli yükümlülükler veya karmaşık projeler söz konusuysa.
Planlı bir Due Diligence (kapsamlı şirket incelemesi), elinizdeki bilgileri eleştirel bir gözle değerlendirmenize ve önemli kararlar için sağlam bir temel oluşturmanıza yardımcı olur.
Yatırım kararı güvenilir bilgi ister
Her yatırım bilgilere dayanır. Bu bilgiler ne kadar kapsamlı ve güvenilirse, fırsatlar ve riskler de o kadar iyi değerlendirilebilir.
Uygulamada yatırımcılar çoğu zaman proje sunumlarına, iş planlarına, yüz yüze görüşmelere veya teklif belgelerine güvenir. Bunlar önemlidir, ancak bağımsız ve sistemli bir analizle desteklenmelidir.
Due Diligence, önemli bilgileri kontrol etmeye ve açık soruları erkenden ortaya çıkarmaya yardımcı olur.
Riskleri erkenden görmek
Her risk ilk bakışta görülmez. Olası sorunlar çoğu zaman ancak belgeler, yazışmalar veya ekonomik varsayımlar ayrıntılı olarak incelendiğinde ortaya çıkar.
Sık görülen risk faktörleri örneğin şunlardır:
- Eksik şirket bilgileri
- Belgelerde veya beyanlarda çelişkiler
- Belirsiz mülkiyet veya proje yapıları
- Mantığı anlaşılmayan fiyat veya ödeme modelleri
- Eksik kanıtlar veya referanslar
Planlı bir inceleme, bu tür noktaları sistemli biçimde ele almaya yardımcı olur.
Karmaşık projeler derinlemesine analiz gerektirir
Bir proje veya yatırım ne kadar büyükse, bilgilerin kapsamlı şekilde incelenmesi de o kadar önemlidir. Özellikle uzun vadeli iş birliklerinde, şirket ortaklıklarında veya gayrimenkul projelerinde kararlar yalnızca tanıtım belgelerine veya sunumlara dayanmamalıdır.
Due Diligence, eldeki bilgilere daha nesnel bakmanızı sağlar ve yatırımın ekonomik açıdan mantıklı olup olmadığını değerlendirmenize yardımcı olur.
Uluslararası iş ilişkilerini doğru hazırlamak
Uluslararası yatırımların kendine özgü zorlukları vardır. Farklı piyasa koşulları, farklı hukuki düzenlemeler ve iş yapma biçimleri bilgilerin değerlendirilmesini zorlaştırabilir.
Planlı bir Due Diligence incelemesi, bu etkenleri daha iyi anlamaya ve olası belirsizlikleri erkenden görmeye yardımcı olur.
Kararlar için daha sağlam bir temel
Due Diligence’ın amacı sizin yerinize karar vermek değildir. Yatırımcıların ve şirketlerin kendi kararlarını dayandırabilecekleri düzenli bir temel sunar.
Önemli bilgiler analiz edildiğinde mevcut durum ve olası riskler daha net görülür.
İlgili hizmetlerimiz
Yatırım incelemeleri ve derinlemesine analizler için şu hizmetlerimiz işinize yarayabilir:
- Due Diligence Türkiye
- Proje ve Teklif İncelemesi
- İş Ortağı Kontrolü Plus
- Yerinde Doğrulama Türkiye
Sonuç
Her büyük yatırımdan önce bilgileri düzenli bir şekilde incelemek için yeterli zaman ayrılmalıdır. Due Diligence, önemli bilgileri sistemli biçimde değerlendirmeye, riskleri daha iyi anlamaya ve sağlam kararlar almaya yardımcı olur.
Özellikle Türkiye’deki uluslararası yatırımlarda özenli bir analiz, hem şeffaflığı hem de kararlarınızın kalitesini belirgin şekilde artırabilir.
Şirket gerçekte kime ait? Ortaklık paylarını ve gerçek faydalanıcıları kontrol etmek
Bir şirkete ortak olmadan önce payları kimin sattığını ve şirketin gerçekte kime ait olduğunu bilmeniz gerekir. Türk hukuku bu konuda açık şekil şartları koyar.
Limited şirketlerde (Ltd. Şti.) Türk Ticaret Kanunu (TTK md. 595), pay devrinin yazılı yapılmasını ve imzaların noterce onaylanmasını şart koşar. Noter onayı yoksa sözleşme geçersizdir. Ayrıca ortaklar kurulunun onayı gerekir; bu onay olmadan alıcı ortak olamaz. Devir pay defterine işlenir ve ticaret siciline tescil edilir. Üçüncü kişilere karşı ancak bundan sonra hüküm doğurur.
Ağustos 2021’den bu yana kurumlar vergisi mükellefi şirketler, gerçek faydalanıcılarını da Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) bildirmek zorundadır. Dayanağı, 529 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’dir. Payların %25’inden fazlasına sahip olan kişi gerçek faydalanıcı sayılır. Değişiklikler bir ay içinde bildirilmelidir. Kaynaklarda bu bilgilerin kamuya açık olarak incelenebileceğine dair bir düzenleme yer almıyor.
Bu, yapacağınız kontrol için şu anlama gelir:
- Pay devirlerinin tamamının noter belgeleri ve sicil kayıtlarıyla kanıtlanmasını isteyin.
- Ortaklar kurulunun her devri onaylayıp onaylamadığını kontrol edin.
- Pay defterini ve gerçek faydalanıcıya ilişkin son bildirimi görmek isteyin.
- Satıcı, sicilde kayıtlı ortaklar ve bildirilen faydalanıcılar birbirini tutmuyorsa, bunu herhangi bir ödeme yapmadan önce netleştirin.
Satın almanın hukuki açıdan nasıl kurgulanacağı, Türkiye’de baroya kayıtlı bir avukatın işidir.
Kaynaklar
- Ayboğa Hukuk: Limited şirket pay devri (TTK 595)
- Erdem & Erdem: Gerçek faydalanıcı bilgisi bildirme zorunluluğu
Türkei Partner Check, sicil kayıtlarını, ortakları ve belgeleri Due Diligence Türkiye kapsamında karşılaştırır.
Sorumluluk reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, vergisel, noterlik veya bağımsız denetim danışmanlığının yerini tutmaz.
Türkiye’deki bir iş ortağını, tedarikçiyi veya projeyi kontrol ettirmek mi istiyorsunuz?
Durumunuzu bize anlatın. Talebinizle bizzat, gizlilik ve özenle ilgileniyoruz.
