Ege kıyısında yeni bir daire, Antalya’da bir yazlık ya da İstanbul’da bir projeye yatırım: Almanya, Avusturya ve İsviçre’den pek çok alıcı, Türkiye’de gayrimenkul alma kararını tanıtım broşürüne, görsellere ve satış ofisine yaptığı bir ziyarete bakarak verir. Özellikle inşaatı hâlâ süren, hatta henüz proje aşamasındaki yeni yapılarda reklamda vaat edilenle gerçek durum arasında çoğu zaman büyük fark olur. Bu yazıda, kapora ödemeden önce hangi noktaları kontrol etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
1. Projenin arkasında kim var?
Kat planına ve deniz manzarasına bakmadan önce kiminle muhatap olduğunuzu netleştirin. Proje sahibini (müteahhit) ve satıcıyı ayrı ayrı kontrol edin – bunlar her zaman aynı firma değildir.
- Firma Türkiye’de ticaret siciline kayıtlı mı, kayıtlıysa ne zamandan beri?
- Firma unvanı, vergi numarası ve MERSİS numarası sözleşmede, faturada ve broşürde birbiriyle örtüşüyor mu?
- Müteahhit daha önce hangi projeleri tamamladı ve bu binalarda gerçekten oturuluyor mu?
- Bir aracı var mı? Varsa kimi temsil ettiğini ve ücretini kimden aldığını netleştirin.
Bir Türk firmasını genel olarak nasıl kontrol edeceğinizi Türkiye’de firma kontrolü: Ticaret Sicili, MERSİS ve vergi numarası yazımızda açıklıyoruz.
2. Arsa, yapı ruhsatı ve tapu
Türkiye’de mülkiyet tapu ile kanıtlanır. Yeni yapılarda projenin hangi aşamada olduğu belirleyicidir:
- Yapı ruhsatı: Projenin geçerli bir yapı ruhsatı var mı, ruhsat size gösterilen kat ve daire sayısıyla uyumlu mu?
- Kat İrtifakı: İnşaat sürerken geçerli olan, kat mülkiyetinden önceki aşama.
- Kat Mülkiyeti: Tam kat mülkiyeti; kural olarak ancak inşaat bitip yapı kullanma izni alındıktan sonra kurulur.
- Yapı kullanma izni (iskân / Yapı Kullanma İzin Belgesi): Binanın oturmaya uygun olduğunu resmen teyit eder. İskân yoksa tapuda, elektrik ve su aboneliklerinde ve ileride evi satarken sorun çıkabilir.
Belgelerin size sadece gösterilmesiyle yetinmeyin; arsa, parsel ve diğer bilgilerin birbiriyle örtüşüp örtüşmediğini kontrol edin. Tapu müdürlüğü yabancı alıcılardan ayrıca resmî olarak geçerli bir değerleme raporu ister; mülkiyet devri için zorunlu deprem sigortası (DASK) da şarttır.
3. Ödeme planı ve kapora
“Projeden” satışlarda bedelin büyük kısmı çoğu zaman inşaat bitmeden ödenir. En büyük riskler de burada ortaya çıkar:
- Para tam olarak nereye gidiyor – müteahhidin hesabına mı, yoksa üçüncü bir kişinin hesabına mı?
- Ödemeler inşaatın gerçek ilerlemesine mi bağlı, yoksa sadece takvim tarihlerine mi?
- Yazılı bir sözleşme var mı; sözleşmede net bir teslim süresi ve gecikme durumunda ne olacağı yazıyor mu?
- Birden yeni bir banka hesabı mı bildiriliyor? Bu, bilinen bir uyarı işaretidir; ayrıntılar için Yeni banka hesabı mı? Ödeme dolandırıcılığı nasıl anlaşılır yazımıza bakın.
4. Yerinde inşaat ilerlemesi ve yapı kalitesi
Satış ekibinin fotoğraf ve videoları, size göstermek istediklerini gösterir. Yerinde bağımsız bir kontrol ise gerçek durumu ortaya koyar:
- İnşaatın geldiği aşama, şimdiye kadar tahsil edilen ödemelerle örtüşüyor mu?
- Gerçekten inşaat yapılıyor mu – şantiyede işçi, malzeme ve makine var mı?
- Konum, çevre, ulaşım ve altyapı broşürle uyumlu mu?
- Kaba inşaatta, işçilikte ya da komşu binalarda gözle görülür sorunlar var mı?
Önemli: Yerinde kontrol, teknik bir bilirkişi raporunun yerini tutmaz. Ancak verilen bilgilerin gerçekle örtüşüp örtüşmediğini ve bir bilirkişiye başvurmanın gerekip gerekmediğini kısa sürede gösterir. Özellikle deprem bölgelerinde, projenin güncel deprem yönetmeliğine göre ruhsat alıp almadığına bakmakta fayda var.
5. Tipik uyarı işaretleri
- Zaman baskısı: “Bu fiyat sadece bugün geçerli”
- Hemen nakit ödenirse ya da bir şahsa ödeme yapılırsa indirim teklifi
- Eksik ya da yalnızca kısmen sunulan izin ve ruhsatlar
- Yalnızca Türkçe, çevirisi olmayan ve incelemeye zaman tanınmayan sözleşme
- Satıcıdan da ücret alan aracı
Sonuç: önce kontrol, sonra ödeme
Türkiye’de gayrimenkul almak iyi bir karar olabilir; yeter ki proje sahibi, belgeler, ödeme planı ve şantiye önceden bağımsız olarak kontrol edilsin. Satış sözleşmesinin hukuki incelemesini sizin seçeceğiniz, Türkiye’de baroya kayıtlı bir avukat yapar; ekonomik açıdan mantıklı olup olmadığını değerlendirmeyi ve yerinde kontrolü biz üstleniyoruz.
Türkei Partner Check, yeni yapı ve gayrimenkul projelerini bağımsız olarak ve gizlilik içinde kontrol eder: proje sahibinden broşüre, şantiyeye kadar. Ayrıntılar: Türkiye’de gayrimenkul projesini kontrol ettirin ve Yerinde Durum Raporu. Yalnızca sizin adınıza ve sizin talimatınızla çalışırız; satıcılardan ya da aracılardan komisyon almayız.
→ Talebinizi gizlilik içinde iletin – 24 saat içinde, en geç bir sonraki iş günü yanıt veriyoruz; acil durumlarda doğrudan WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da vergi danışmanlığının yerini tutmaz. Türkiye’deki yasal düzenlemeler değişebilir.
Kaynaklar ve ek bilgiler
- T.C. Ticaret Bakanlığı: Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik Önemli Düzenlemeler Getiriyor (yapı ruhsatı, noter şekli, tamamlama sigortası/banka teminatı), 28.11.2014. ticaret.gov.tr
- Hukukçular Evi (hukuk bürosu, Ankara): Yapı Ruhsatı – 3194 sayılı İmar Kanunu md. 21 (yapı ruhsatı) ve md. 30 (yapı kullanma izni), 20.08.2026, güncelleme 15.10.2026. hukukcularevi.com
- Garanti BBVA: Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyeti Nedir? (634 sayılı Kanun, iskân sonrası geçiş), 31.08.2026. www.garantibbva.com.tr
- Bloomberg HT: Yabancıya konut satışında değerleme zorunluluğu (04.03.2019’dan itibaren SPK lisanslı değerleme raporu), 25.02.2019. www.bloomberght.com
- FFK Partner Hukuk: Türkiye’de Yabancıların Tapu İşlemlerinde Dikkat Etmeleri Gereken Tüm Adımlar (değerleme raporu, DASK, harçlar, yasak bölgeler), 26.08.2025. www.ffkpartnerhukuk.com.tr
- Alomaliye (AFAD aktarımı): Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği – 01.01.2019’dan beri yürürlükte, 18.03.2018 tarihli ve 30364 sayılı Resmî Gazete (Mükerrer). alomaliye.com
- Germany Trade & Invest (GTAI, Almanya’nın dış ticaret ve yatırım tanıtım kurumu): Recht kompakt Türkei: Immobilienrecht (ön sözleşme yalnızca Türk noteri huzurunda, edinim kısıtlamaları), durum: 20.10.2023. www.gtai.de
- Commerzbank: Payment Diversion – değişen banka hesabı, bilinen numaradan geri arama, bankayı derhal bilgilendirme, erişim: Ekim 2026. www.commerzbank.de
